Zomercolumn, ode aan een klassieker: C.G. Scholtens, Sun-Tzu’s Krijgkunst voor advocaten

Zomercolumn: ode aan een klassieker: C.G. Scholtens, Sun-Tzu’s Krijgkunst voor advocaten

Het is inmiddels al weer bijna een jaar geleden dat de Rotterdamse arbeidsjurist Gijs Scholtens is overleden. Volgens het tweede deel van een tweeluik dat in 2005 ter gelegenheid van zijn afscheid als advocaat/partner op advocatie.nl verscheen was hij samen met een andere bekende arbeidsadvocaat het ‘boegbeeld’ van het arbeidsrecht. Na zijn loopbaan van 35 jaar als arbeidsrechtadvocaat is hij tweemaal als burgervrijwilliger met het Nederlandse leger mee geweest op militaire missie naar Afghanistan. Daarover heeft hij ook een boek geschreven:  ‘Taskforce Urugan – Op zoek naar het recht’.

Er valt nog een heleboel meer over Scholtens te vertellen, maar dat laat ik graag aan anderen over, temeer nu ik hem zelf nooit persoonlijk heb gekend. Mijn band met Scholtens is ontstaan toen ik ter gelegenheid van mijn afstuderen een ander boek van zijn hand cadeau kreeg, het onder sommige arbeidsjuristen wel bekende ‘Sun-Tzu’s krijgkunst voor advocaten’. Dit boek heeft mij sindsdien gefascineerd, en mij ertoe aangezet nog eens wat meer over Oosterse filosofie te gaan lezen. Vandaar dat dit boek, in mijn ogen een klassieker, centraal staat in deze zomercolumn.

Zoals nog uitgebreider in deze review van Sun-Tzu’s krijgkunst voor advocaten te lezen valt is het boek een moderne interpretatie van een oud Chinees geschrift over de krijgskunst. Het oorspronkelijke geschrift ‘De kunst van het oorlogsvoeren’ geldt nog steeds als verplichte leerstof op verschillende militaire academies, en is bij het grotere publiek inmiddels ook bekend geraakt door verschillende verwijzingen in Hollywood-films en televisieseries zoals ‘Wall Street’  en ‘The Sopranos.’  Een Engelse vertaling van het oorspronkelijke document uit 1910 valt hier te downloaden.

Scholtens’ boek betreft een uitleg over hoe Sun Tzu’s lessen uit het Oude China in een hedendaagse advocatenpraktijk kunnen worden toegepast, waarbij hij voorbeelden aanhaalt die hij aan zijn eigen ervaring heeft ontleend. Hoewel de spannende tips en trucs op elk rechtsgebied van toepassing zijn, is het voor arbeidsrechtjuristen wel erg prettig dat de meer juridisch inhoudelijke opmerkingen specifiek op dit rechtsgebied zien. De meeste wijze lessen zien echter vooral op hoe een advocaat over in het werkzame leven zou moeten staan, en als een ware veldheer zijn kantoor en dossiers zou moeten beheersen. De filosofie waarop het boek is gebaseerd is overigens ook interessant voor niet-advocaten, getuige ook het feit dat er tal cursussen voor doelgroepen als managers, vakbonden en universiteiten op gebaseerd zijn.

De bekendste, overkoepelende les uit ‘de kunst van het oorlogsvoeren’ is dat de optimale uitkomst van een oorlog is de overwinning te kunnen claimen zonder überhaupt te hebben moeten vechten. De beste advocaat is dus degene is die een conflict voor zijn cliënt heeft weten te beslechten zonder dat er een lange, dure, en onzekere procedure aan te pas heeft hoeven komen. Overigens bevat het boek wel tal van tips over hoe tewerk te gaan in de aanloop naar en tijdens een gerechtelijke procedure. Enkele van mijn favoriete tips uit het boek (die door Scholtens dus naar de hedendaagse advocatuur worden vertaald) zijn: ‘Een militaire operatie vereist misleiding. Zelfs als je capabel bent lijk dan incapabel. Zelfs als je doelmatig bent, lijk dan ondoelmatig,’ / ‘Verander hun kleuren, lijf ze in bij je eigen troepen. Behandel de (overwonnen) soldaten goed en zorg goed voor hen.’ en ‘ Put de vijand uit en snijd het hart uit hun generaals.’ De uitleg die Scholtens hieraan geeft zal ik hier niet herhalen, want ik wil de lezer van dit blog graag aanmoedigen om het boek zelf te lezen. Dat zal zeker niet teleurstellen, nu de aanwijzingen op het eerste gezicht misschien vanzelfsprekend lijken, maar bij het lezen van de nadere uitleg duidelijk door Scholtens duidelijk wordt dat het jarenlange praktijkervaring zal kosten om deze volledig te doorgronden (en in de vingers te krijgen). Het boek geeft de lezer hierbij wel alvast een klein zetje in de rug, en een inkijkje in hoe het ware meesterschap eruit ziet.

Mede vanwege de leuke illustraties van de hand van Jesse van Muylwijck (bekend van: ‘De Rechter’) is ‘Sun-Tzu’s krijgkunst voor advocaten’ wat mij betreft een grote aanrader voor elke (arbeids)jurist. Nu het de juridische praktijk tot leven brengt op een manier die theorieboeken in mijn ogen niet kunnen, zou in elk geval elke student arbeidsrecht met interesse in de rechtspraktijk het boek in huis moeten halen (of cadeau moeten krijgen).

Nu de jongste editie alweer van vijf jaar geleden dateert hoop ik dat er snel een nieuwe druk van het boek verschijnt, die geheel naar de laatste stand van zaken in het arbeidsrecht (inclusief de WWZ) is bijgewerkt. Het valt echter te bezien of er een auteur te vinden valt die Scholtens’ rol van ‘krijgsheer van het arbeidsrecht’ zal kunnen invullen. Ook als er geen nieuwe druk verschijnt blijft het boek echter zeer het lezen waard!

Robert Hoekstra, docent/onderzoeker Vrije Universiteit Amsterdam

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s