Op leeftijd in de bijstand

Het aantal bijstandsgerechtigden is afgenomen, maar dit geldt niet voor de ouderen onder ons. Uit de CBS gegevens die deze week zijn gepubliceerd blijkt dat het aantal 45 plussers met een bijstandsuitkering juist is gestegen. In deze blog betoog ik dat het tijd wordt dat de verantwoordelijkheid voor de werkloosheid van de (wat) oudere werknemer niet meer uitsluitend rust op de schouders van de werknemer zelf. De Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid biedt mogelijkheden voor gerichte maatregelen ter bevordering van de arbeidsmarktparticipatie van oudere werknemers. Bij afwezigheid van dergelijke maatregelen is de invoering van een VUT-regeling voor oudere bijstandsgerechtigden het overwegen waard.

De economie trekt aan maar niet voor de 45 plusser

45 plussers profiteren kennelijk minder van de aantrekkende economie dan jongeren. Dit wordt ondersteund door de cijfers: bijna de helft van de bijstandsverlaters jonger dan 45 verlaat de bijstand vanwege een baan, terwijl dit voor minder dan een derde van de 45 plussers het geval is. De instroom van ouderen in de bijstand droogt de komende tijd nog niet op. Integendeel, in de wachtkamer van bijstand – de WW – zien we al jaren lang een stijging van het aantal 55 plussers.

Eigen schuld

Iedereen weet het, ouderen die ontslagen worden hebben eenvoudigweg minder kansen op de arbeidsmarkt dan hun jongere collega’s. Maar eenmaal afhankelijk van een bijstandsuitkering bekruipt toch menig ‘oudere’ het gevoel dat het hun eigen schuld is. De Participatiewet staat nu eenmaal vol met verplichtingen. De bijstandsgerechtigde kan bijvoorbeeld worden verplicht om – met behoud van uitkering – gedurende maximaal vier jaar arbeid te verrichten. De gemeentelijke uitvoering van deze re-integratieverplichting is niet altijd even zinvol. Denk bijvoorbeeld aan de plaatsing van de bijstandsgerechtigde met langdurige werkervaring in een arbeidstraject om werknemersvaardigheden op te doen.

Tegenprestatie

Er bestaat wel enige bescherming tegen dergelijke uitwassen. De rechter heeft met name een halt willen toeroepen aan de praktijk om een bijstandsgerechtigde zonder nader onderzoek naar een arbeidstraject door te verwijzen. Maar dan nog, als plaatsing niet is geboden in het kader van de re-integratieverplichting, dan kan de bijstandsgerechtigde alsnog naar het arbeidstraject worden verwezen op basis van de verplichting tot het verrichten van een tegenprestatie, zo blijkt uit de jurisprudentie.

Meer schouders

De verplichtingen uit de Participatiewet lijken vooralsnog niet te leiden tot een uitstroom naar werk van de oudere bijstandsgerechtigde. Het wordt tijd dat de verantwoordelijkheid voor de arbeidsparticipatie van de (wat) oudere werknemer over meer schouders wordt gespreid. Voor de overheid en de sociale partners zie ik hier een schone taak weggelegd. De huidige sectorplannen die voortvloeien uit het sociaal akkoord zien vooral op de preventie van de werkloosheid onder oudere werknemers. Dat is niet voldoende. Werkgevers moeten meer worden gestimuleerd om deze werknemers aan te trekken.

Positieve actie maatregelen voor oudere werknemers

De Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd (WGBL) biedt mogelijkheden voor maatregelen gericht op oudere werknemers. Artikel 7 lid 1 bepaalt dat het verbod van onderscheid op grond van leeftijd niet geldt in het geval het onderscheid is gebaseerd op werkgelegenheids- of arbeidsmarktbeleid ter bevordering van de arbeidsparticipatie van bepaalde leeftijdscategorieën, voor zover dit beleid is vastgesteld bij of krachtens de wet. De verplichte vroeg pensionering van oudere werknemers kon bijvoorbeeld gerechtvaardigd worden omdat hiermee de doorstroming van het jongere personeel zou worden gestimuleerd. De gewenste arbeidsmarktparticipatie van oudere werknemers vergt een ander type maatregel. Te denken valt aan in cao’s afgesproken positieve actie maatregelen ten behoeve van de instroom van de groep 45 (of 50) plussers.

VUT in de bijstand

Tegelijkertijd is het afwachten wat de vier gemeentelijke experimenten gaan opleveren die zien op het (gedeeltelijk) vervallen van de re-integratieverplichting. Staatsecretaris Klijnsma heeft recent toegezegd dat ze de juridische haalbaarheid van deze experimenten gaat onderzoeken. Afhankelijk van de uitkomsten van de experimenten en de bereidheid om iets te doen aan de leeftijdsdiscriminatie op de arbeidsmarkt, zou een VUT-regeling voor oudere bijstandsgerechtigden kunnen worden overwogen.

Over de auteur: Anja Eleveld is als UD verbonden aan de Vrije  Universiteit                                                                                                                             anja2

 

 

 

 

Advertenties

Een gedachte over “Op leeftijd in de bijstand

  1. Hoi Anja,
    Mooi artikel, houdt je ons op de hoogte? Ben zelf bijna 45 en kom tot nu toe *na 28 jaar werken* niet meer aan het werk, ik heb een geloof van met de stroom meegaan, maar dat wordt moeilijk met de bijstand nu (sinds 3 weken pas erin en al 3 aanbiedingen gehad om ongeschoold zwaar werk te doen voor het minimumloon) participatiewet voelt in mijn gemeente een hele zware druk om zsm aan de slag te gaan, wordt er erg gespannen van. Want ik doe al 2 jaar mijn best om een baan te vinden, net alsof je niet goed genoeg je best doet of niet wil werken, zo gaan ze wel met je om. Het is nu eenmaal crisis en veel banen gaan verloren, dat is de realiteit! Denk dat in vrijheid en liefde en positief geloof, meegaan met de stroom, je sneller aan een baan komt, die druk maakt je ziek.

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s