UberPop

Stepping into a world of danger and uncertainty, never quite knowing where the ride will take you. Or as we call that in New York City, “taking an Uber” (The Tonight Show, 2 februari 2015)

Oude economieën vervagen en nieuwe ontstaan. Het internet en nieuwe technologieën, zoals apps, tablets en smartphones dragen niet alleen bij aan deze ontwikkeling maar versnellen die ook. De zogenoemde deeleconomie, gebaseerd op het aloude principe van ruilhandel, is een van de economieën die aan een opmars bezig is. Het internet vergemakkelijkt de deeleconomie doordat vraag en aanbod makkelijk en snel kunnen worden samengebracht. De wijze waarop dit gebeurt is echter niet universeel. Zo zijn er aan de ene kant van het spectrum lokale initiatieven zonder winstoogmerk en aan de andere kant internetplatforms die centraal worden geleid en waarmee flinke winsten worden gemaakt. Een voorbeeld van zo’n centraal geleid platform met winstoogmerk is Uber, dat via UberPop sinds juli 2014 onder meer taxivervoer in Nederland aanbiedt.

UberPop heeft – kort gezegd – de rol van de bemiddelende taxicentrale overgenomen. Met één druk op hun smartphone kunnen gebruikers binnen enkele minuten beschikken over een taxi-dienst. Uber is overigens in 2009 in San-Francisco opgericht en brengt via een mobiele applicatie (Uberapp) gebruikers in meer dan 200 steden in 45 landen, waaronder dus Nederland, in contact met door Uber geselecteerde vervoerders. De chauffeurs die in Nederland voor UberPop rijden, beschikken niet over een taxivergunning, zijn minimaal 21 jaar, hebben meer dan een jaar rijervaring en dienen aan UberPop een verklaring omtrent gedrag over te leggen. Zij ontvangen van UberPop een iPhone om door gebruikers bestelde ritten te accepteren en de ritprijs te berekenen. De auto waarmee UberPop-chauffeurs de taxirit verzorgen moeten vierdeurs zijn, niet ouder dan tien jaar, APK-gekeurd zijn en verzekerd. Gebruikers van UberPop betalen met hun creditcard, ontvangen per email een factuur en worden na iedere rit verzocht om hun ervaringen. Van de prijs die de gebruiker voor de taxirit betaalt, ontvangt de chauffeur 80% en 20% van de prijs is voor Uber.

De regering heeft zich op het standpunt gesteld dat de diensten die UberPop aanbiedt strijdig zijn met de Wet Personenvervoer 2000 en in november 2014 werd voor het eerst aan UberPop een boete opgelegd ter bescherming van het belang van de passagiers, vervoerders die wel in het bezit zijn van een taxivergunning, de ordening van de vervoersmarkt die door het vergunningensysteem wordt nagestreefd, alsmede de verkeersveiligheid in het algemeen. UberPop heeft zich tegen deze boete verzet en het College van Beroep voor het bedrijfsleven in een voorlopige-voorzieningprocedure verzocht een oordeel te geven over de rechtmatigheid van de boete. Volgens UberPop is handhaving door middel van een boete onder meer onevenredig en niet noodzakelijk gelet op de waarborgen die UberPop zelf biedt ten aanzien van kwaliteit en betrouwbaarheid. Het College heeft de kwaliteitsborging van UberPop gewogen en te licht bevonden. Een chauffeur die in aanmerking wil komen voor een taxivergunning dient in het bezit te zijn van een geneeskundige verklaring en een chauffeursdiploma, terwijl UberPop deze eisen niet stelt. Daarbij komt dat UberPop zelf controles uitvoert ten aanzien van de eisen die aan chauffeurs en voertuigen worden gesteld, terwijl de Wet Personenvervoer 2000 deze controletaken bij onder meer de politie heeft neergelegd. Ook het beroep van UberPop op verouderde en achterhaalde wetgeving heeft het College niet kunnen overtuigen. Het College overwoog dat de technologieën die UberPop gebruikt weliswaar kunnen leiden tot innovatie op het gebied van personenvervoer, maar dat er nog geen enkel zicht is op wijzigingen van de taxiwetgeving. Het College was – tot slot – niet onder de indruk van het argument van UberPop dat de Wet Personenvervoer 2000 in strijd is met het Europese recht en wees de door UberPop gevraagde voorziening af.

UberPop is op haar beurt echter niet erg onder de indruk van de door de regering opgelegde boetes en de uitspraak van het College, want voorlopig gaat UberPop door met het aanbieden van goedkope taxiritten. De bij UberPop aangesloten chauffeurs die doorgaan met het aanbieden van goedkope taxiritten moeten sinds dit weekend echter niet alleen rekening houden met (nieuwe) bestuurlijke boetes, maar ook met wraakacties van chauffeurs die wel over een vergunning beschikken. In Amsterdam werd dit weekend namelijk een aantal UberPop-chauffeurs klemgereden en erg aardig zullen deze chauffeurs wel niet te woord gestaan zijn. Het zal vast niet gebleven zijn bij: ‘je komt aan m’n brood’, hetgeen ik wel eens naar mijn hoofd geslingerd heb gekregen van een Amsterdamse taxichauffeur toen ik op het zebrapad liep en hij daarom moest stoppen. De acties van de Amsterdamse taxichauffeurs zijn natuurlijk verwerpelijk, maar tonen wel aan dat er nog een belang in het geding is in deze kwestie, namelijk het belang van de arbeidsmarkt en dat belang verdient aandacht in de discussie over de opkomst van de deeleconomie. Wat gebeurt er namelijk met arbeidsvoorwaarden van werknemers in branches waar straks door allerhande technologieën veel goedkoper kan worden gewerkt? Ongetwijfeld zal het een en ander een drukkend effect hebben op de arbeidsvoorwaarden, maar zal dat ook leiden tot een sociaaleconomisch ongewenste race to the bottom waardoor regulering nodig is? Mijn verwachting is voorts dat de deeleconomie bij zal dragen aan de ontwikkeling dat steeds meer mensen meerdere banen (of werkzaamheden) tegelijkertijd hebben en welke gevolgen heeft dit voor bestaande arbeidsverhoudingen en het arbeidsrecht? Bestaat straks de gewone arbeidsovereenkomst nog wel of zijn we straks allemaal multi-inzetbare particuliere dienstverleners? De opkomst van deeleconomieën met gebruikmaking van nieuwe technologieën dient het gemak van de consument, maar vraagt wel overdenking door arbeidsmarkt- en arbeidsrechtspecialisten en daar lijkt de tijd nu rijp voor!

Over de auteur:

niels020ar

Niels Jansen is als promovendus en docent verbonden aan de Universiteit van Amsterdam

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s